1. Tự kỷ có phải do cha mẹ thiếu quan tâm chăm sóc con hay không?

Không đúng như vậy. Trên thế giới, sự nhầm lẫn lớn nhất về nguyên nhân của chứng tự kỷ chính là thuyết “Bà mẹ tủ lạnh” (Refrigerator mothers). Sự hiểu nhầm này không những gây ra một nỗi oan cho những bà mẹ sinh con tự kỷ mà còn làm mất cơ hội can thiệp đúng cho rất nhiều trẻ tự kỷ trong vòng mấy chục năm.

Thuyết “Bà mẹ tủ lạnh” được Leo Kanner và Bruno Bettelheim truyền bá từ năm 1943 [14, 15]. Theo thuyết này, sự lạnh lùng thiếu quan tâm của những cha mẹ là nguyên nhân gây ra chứng tự kỷ của trẻ em và cách chữa trị là tách chúng ra khỏi cha mẹ đưa vào những trung tâm can thiệp. Trong những năm sau đó, nhiều nhà nghiên cứu đã phải đấu tranh vất vả với thuyết này để chứng minh tự kỷ là một rối loạn sinh học có thể xảy đến với bất cứ cá nhân nào, không liên quan đến sự chăm sóc sau khi sinh ra. Và thực tiễn chứng minh những người theo thuyết “Bà mẹ tủ lạnh” cũng không can thiệp thành công cho những đứa trẻ bị họ tách ra khỏi gia đình.

Theo thuyết này mà nhiều bà mẹ có con tự kỷ bị đổ lỗi từ những năm 1950 cho đến những năm 1970 [14, 15]. Thậm chí ngày nay, vẫn còn nhiều quan điểm cho rằng tự kỷ là kết quả của việc thiếu quan tâm của cha mẹ. Hiện nay Liên Hiệp Quốc đã kêu gọi các quốc gia nhận thức đúng về chứng tự kỷ, hỗ trợ tốt nhất cho người tự kỷ, hướng tới mục tiêu là cộng đồng chấp nhận những khiếm khuyết và khác biệt của người tự kỷ, để người tự kỷ hòa nhập cộng đồng và có thể cống hiến cho xã hội theo năng lực. Liên Hiệp Quốc đã lấy ngày 2 tháng 4 hàng năm là ngày Thế Giới nhận thức về tự kỷ. Các nhà chuyên môn cũng khẳng định khi được hỗ trợ và can thiệp đúng cách, người tự kỷ có thể tiến bộ rất nhiều và một tỷ lệ khá lớn có thể sống độc lập và hòa nhập cộng đồng.
Một câu chuyện về sự hiểu nhầm theo thuyết bà mẹ tủ lạnh:

 

2. Tự kỷ là một lối sống hay thái độ sống (ví dụ: Trời mưa chỉ muốn nằm nhà “tự kỷ”, hội những người “hay tự kỷ” bằng status, tự nhiên thấy buồn, muốn tự kỷ quá)

Không đúng như vậy. Tự kỷ là một tình trạng bẩm sinh, bạn không thể “muốn tự kỷ” hay bỗng dưng “thấy tự kỷ”. Trầm cảm cũng không phải là tự kỷ.

3. Mọi đứa trẻ tự kỷ đều là thiên tài?

Không đúng như vậy. Chỉ có một số ít người tự kỷ là những thiên tài về nghệ thuật, khoa học… Một số người tự kỷ khác có thể có những khả năng hay năng lực vượt trội, ví dụ như nhớ được tất cả số điện thoại trong danh bạ của gia đình, nhớ được ngày tháng như một cuốn lịch sống… Nhưng không phải tất cả những người tự kỷ đều như vậy.

4. Trẻ tự kỷ không có cảm xúc, tình cảm, và không có khả năng kết bạn?

Không đúng như vậy. Trẻ tự kỷ thường có vẻ bề ngoài thờ ơ, ít biểu lộ cảm xúc, nhưng đó là do khiếm khuyết khả năng thể hiện chứ không phải là không có tình cảm và cảm xúc. Khi lớn lên trẻ vẫn có sự gắn bó với người thân, gia đình, và có thể kết bạn. Người tự kỷ rất trung thành với một số ít mối quan hệ bạn bè.

5. Tự kỷ là bệnh và có thể chữa khỏi?

Không đúng như vậy. Cho đến thời điểm hiện tại chỉ có một số phương pháp đã tiến hành với nhiều trẻ và thu được kết quả tích cực một cách rõ rệt, một số phương pháp khác chưa được áp dụng rộng rãi và còn ít bằng chứng khoa học về hiệu quả. Chưa có tuyên bố có cơ sở khoa học nào là chữa được tự kỷ. Tuy nhiên có khá nhiều trẻ tự kỷ tiến bộ và có thể đi học, đi làm, có cuộc sống gần như bình thường. Một số người tự kỷ khác cần hỗ trợ suốt đời. Liên Hợp Quốc đã định nghĩa tự kỷ là khuyết tật suốt đời, chứ không phải là một bệnh có thể chữa khỏi.

(Nguồn video: RUBIC Collaborative)

 

Không được phép sử dụng video và các bài viết trên trang a365.vn mà chưa có sự đồng ý từ a365