Clip hướng dẫn kỹ thuật điều chỉnh ngôn ngữ khi chơi với trẻ:

1.Hãy sử dụng cách nói bình luận thay vì đặt câu hỏi

Bình luận là kỹ thuật căn bản nhất và vô cùng quan trọng khi chơi tương tác cùng con. Bình luận khác với đặt câu hỏi. Thông thường các trẻ có rối loạn phát triển sẽ gặp khó khăn để trả lời các câu hỏi như là: Con đang làm gì? Đây là màu gì? Cái này để làm gì? Đặc biệt là những trẻ chơi ở mức độ 1. Ngôn ngữ của các con thường hạn chế, một số con chưa có ngôn ngữ nói nên việc trả lời các câu hỏi thường khiến trẻ bối rối. Bình luận thì dễ hiểu và dễ được chấp nhận hơn. Thay vì hỏi “Con đang làm gì”? Mẹ nói “Con chơi ô tô”. Cách nói theo kiểu bình luận, mô tả việc con đang chơi sẽ giúp cho con hiểu việc mình đang làm. Bạn hãy nói với con như thể nếu con có thể nói thì con sẽ nói giống như vậy.

Khi bình luận, bạn nên nói về những thứ con đang quan tâm và chú ý tới. Ví dụ con đang thích quả bóng bay, hãy nói về chúng. Một cách nữa để bình luận đó là “gán ý nghĩa cho hành động của con” bạn hãy gọi tên hành động của con “rót nước”, “đẩy xe” để cung cấp them thông tin cho con về những việc con đang làm.

2. Kỹ thuật nói ngắn – nói chậm

Khi bình luận, hãy điều chỉnh ngôn ngữ của bạn cho phù hợp với khả năng ngôn ngữ của con. Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ em bắt đầu từ những hành động, đến âm bập bẹ, từ đơn, từ đôi, cụm từ đơn giản, cụm từ có kèm từ miêu tả, và cụm lời nói phức tạp. Nếu con của bạn chỉ đang giao tiếp với bạn bằng hành động hay những âm bập bẹ. Bạn nên giản lược ngôn ngữ của mình từ một câu dài “ Con chơi ô tô” thành “ Ô tô” và sử dụng hành động đẩy ô tô khi bạn nói. Tương tự như vậy nếu con nói từ đơn thì bạn chỉ sử dụng từ đơn hoặc từ đôi để bình luận hoạt động của con.

Vì sao phải giản lược ngôn ngữ như vậy? Vì khả năng xử lý thông tin của trẻ chậm hơn của người lớn và khả năng nói của trẻ hạn chế hơn người lớn. Nói ngắn để đảm bảo con hiểu bạn.

Nói chậm: cũng vì tốc độ xử lý thông tin của con chậm hơn, bạn cần nói chậm, sau khi nói dừng lại (khoảng 15-30 giây) để con có thời gian phản hồi lại bạn nhé. Bạn cũng có thể sử dụng hình ảnh minh họa để giúp con hiểu tốt hơn.

3. Lặp đi lặp lại các từ/cụm từ

Một số trẻ tự kỷ có phản ứng tích cực với những lịch trình có thể dự đoán trước. Giai đoạn chơi này, việc nói lặp đi lặp lại những cụm từ sẽ giúp cho con hiểu về các bước chơi nhất quán, giúp con hiểu được bước tiếp theo là gì? Ví dụ, khi mẹ nói “ chuẩn bị… chạy….” và đuổi theo con. Khi mẹ lặp đi lặp lại, con sẽ hiểu rằng khi mẹ kết thúc từ “chạy” là lúc con có thể chạy thật vui vẻ trong sân.

Lặp đi lặp lại cũng là cơ hội để con được nghe ngôn ngữ nhiều lần, giúp con học được ngôn ngữ nhanh hơn.