Hỗ trợ tâm lý cho cha mẹ

Phản ứng của cha mẹ khi nhận chẩn đoán

Cảm xúc của cha mẹ khi nhận thông tin chẩn đoán con tự kỷ

Cha mẹ thường không bao giờ chuẩn bị đón nhận thông tin chẩn đoán trẻ bị tự kỷ. Cha mẹ sẽ trải qua rất nhiều cung bậc cảm xúc. Elisabeth Kübler-Ross, một bác sỹ y khoa và tâm thần học người Mỹ-Thụy Sỹ đã chỉ ra năm giai đoạn của cảm giác đau khổ. Cảm giác đau khổ không tiến triển theo trật tự có thể đoán trước được. Thông thường, một người có thể trải qua cả 5 giai đoạn của đau khổ, hoặc bỏ qua 1 giai đoạn nào đó hoặc ở mãi 1 giai đoạn.

Phủ nhận
Bạn có thể trải qua giai đoạn phủ nhận, bạn không thể tin vào điều đang xảy ra với con mình. Bạn không chủ đích lựa chọn phản ứng này, nó tự nhiên xảy ra với bạn. Trong thời gian này, bạn không thể tiếp nhận những thông tin liên quan đến việc chẩn đoán tình trạng của con bạn. Đừng nên chỉ trích bản thân vì đã phản ứng theo cách này. Từ chối sự thật là một trong những cách đối phó với tình hình thực tế. Có thể nó sẽ giúp bạn vượt qua được một giai đoạn cực kỳ khó khăn. Tuy nhiên, bạn phải nhận thức được rằng bạn đang trong giai đoạn từ chối sự thật, để bạn không bị mất tập trung vào việc can thiệp cho con.
Tức giận
Theo thời gian, bạn sẽ chuyển từ cảm giác phủ nhận sự thật sang tức giận. Đây cũng là một giai đoạn tự nhiên trong quá trình đau khổ, bạn sẽ thấy rằng mình trút cơn giận lên những người gần gũi mình nhất – con cái, bạn đời, bạn bè hoặc thế giới xung quanh. Bạn có thể cũng cảm thấy oán giận cha mẹ của những đứa trẻ bình thường. Cảm giác tức giận là hết sức bình thường. Đó là một phản ứng lành mạnh và hoàn toàn có thể đoán trước được với cảm giác bị mất mát và phải chịu áp lực từ khi nhận được chẩn đoán. Giải tỏa sự tức giận sẽ giúp bạn giải tỏa được căng thẳng.
Tự vấn / thương lượng
Trong giai đoạn này, bạn sẽ có cảm giác hy vọng rằng có thể thực hiện lại việc chẩn đoán. Bạn có thể trải qua cảm giác bất lực và điều đó làm bạn muốn lại kiểm soát được tình hình. Nhiều cha mẹ có thể sẽ tự hỏi bản thân những câu hỏi như: Giá như mình đưa con đến bác sỹ sớm hơn? Liệu có phải do mình làm điều gì đó sai? Bạn cũng có thể nghi ngờ về kết quả chẩn đoán và gặp một bác sỹ khác, hy vọng rằng bác sĩ này có thể nói với bạn một điều gì đó khác với kết quả chẩn đoán trước.
Buồn hoặc đau khổ
Nhiều cha mẹ sẽ cảm thấy đau buồn trong một thời gian khi mất đi những hy vọng và ước mơ họ đã dành cho con. Sẽ có nhiều lúc họ cảm thấy rất buồn. Cho phép bản thân buồn giúp bạn trưởng thành hơn. Khóc có thể giúp bạn giải tỏa căng thẳng và nỗi buồn trong lòng và đối diện với những gì sẽ xảy đến tiếp theo. Nếu bạn cảm thấy nỗi buồn ngăn cản bạn xử lý mọi việc hoặc bạn có những biểu hiện trầm cảm, ví dụ như sụt cân, thu mình lại với xã hội, có ý định tự tử, hãy tìm đến xin tư vấn của bác sỹ để nhận những lời khuyên và cách can thiệp phù hợp.

Chấp nhận

Cuối cùng, bạn có thể có cảm giác chấp nhận. Việc chấp nhận kết quả chẩn đoán có nghĩa là bạn đã sẵn sàng để hỗ trợ con bạn. Khoảng thời gian sau khi nhận được kết quả chẩn đoán về tự kỷ rất khó khăn, kể cả đối với những gia đình hòa thuận nhất. Hãy cho bạn thời gian để tự điều chỉnh bản thân. Hãy kiên nhẫn với chính bản thân mình. Sẽ có những lúc bạn cảm thấy bất lực và tức giận vì tự kỷ đã làm cho cuộc sống của bạn khác hoàn toàn so với cuộc sống mà bạn mong muốn. Nhưng bạn cũng sẽ có cảm giác hy vọng khi con bạn bắt đầu có những tiến bộ.

Lược dịch từ ‘100 Day Kit For Newly Diagnosed Families of Young Children’của Autism Speaks. 2011. Trang 14. 15.

Không được phép sử dụng video và các bài viết trên trang a365.vn mà chưa có sự đồng ý từ a365